Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantieregels van de Europese AI-verordening, beter bekend als de AI Act. Wie AI-beelden, AI-video of AI-tekst publiceert, moet dat in een aantal gevallen duidelijk laten zien. We krijgen er veel vragen over, vooral van ondernemers die zelf beelden genereren voor hun site of social media. Dit is wat er staat, in gewone taal, en hoe wij er zelf mee omgaan.
Wat er precies is veranderd
De AI Act is in fases ingegaan. Artikel 50 regelt de transparantie en geldt sinds 2 augustus 2026. Het maakt onderscheid tussen twee partijen:
- Aanbieders van AI-systemen, dus de bedrijven achter de modellen. Zij moeten hun output machineleesbaar markeren, bijvoorbeeld met een watermerk of metadata. Voor systemen die al vóór 2 augustus op de markt waren geldt een overgangstermijn tot 2 december 2026.
- Gebruikers van die systemen, in de wet "gebruiksverantwoordelijken". Dat ben jij zodra je een beeld genereert en publiceert. Jij moet in bepaalde gevallen zichtbaar vermelden dat het om AI gaat.
Die tweede groep is voor de meeste bedrijven relevant. De markering van de aanbieder ontslaat je niet van je eigen plicht.
Wanneer je moet labelen
De wet verplicht een zichtbare vermelding in drie situaties:
- Deepfakes. Beeld, audio of video dat door AI is gemaakt of bewerkt en dat lijkt op bestaande personen, voorwerpen, plaatsen of gebeurtenissen, en dat voor een kijker echt zou kunnen lijken. Een gegenereerde foto van een bestaand persoon valt hieronder. Een fotorealistisch beeld van een kantoor of een straat kan er ook onder vallen, ook als er geen echte plek is nagebootst.
- AI-tekst over zaken van algemeen belang. Nieuwsachtige teksten die met AI zijn geschreven en gepubliceerd om het publiek te informeren. Als een mens de tekst heeft gecontroleerd en de redactionele verantwoordelijkheid draagt, vervalt de plicht.
- Chatbots. Een bezoeker moet weten dat hij met een AI-systeem praat, tenzij dat overduidelijk is.
Wat níet verplicht is: een label op elk beeld waar AI bij betrokken was. Een abstract sfeerbeeld, een illustratie of een icoon dat niemand voor een echte foto zal aanzien, hoeft geen vermelding. Ook content die vóór 2 augustus 2026 is gemaakt en gepubliceerd hoeft niet met terugwerkende kracht gelabeld te worden.
Hoe een label eruit moet zien
De Europese Commissie heeft in juni 2026 een praktijkcode gepubliceerd, de Code of Practice on Transparency of AI-generated Content. Die is vrijwillig, maar wie hem volgt mag ervan uitgaan dat hij aan de wet voldoet. De kern voor een website:
- Het label moet direct herkenbaar zijn, zonder dat een bezoeker ergens op hoeft te klikken of over hoeft te bewegen.
- Het staat bij voorkeur in of direct bij het beeld zelf, niet alleen ergens in een voorwaardenpagina.
- Minimaal de aanduiding "AI" is nodig; "AI-gegenereerd" of "AI-bewerkt" is duidelijker. De Commissie biedt ook vrij te gebruiken EU-iconen aan.
- Een onzichtbaar watermerk van de aanbieder vervangt het zichtbare label niet.
Wat het kost als je het niet doet
Overtreding van de transparantieplicht kan een boete opleveren tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van wat hoger is. Voor het mkb wordt gekeken naar wat proportioneel is, maar het is geen formaliteit. Belangrijker nog: een klant die ontdekt dat een "foto" van je team of je werkplek gegenereerd is, vertrouwt de rest van je site ook minder.
Hoe wij het zelf doen
Op deze website gebruiken we gegenereerde sfeerbeelden bij onze diensten. Dat zijn geen foto's van onze werkplek, maar beelden die een sfeer neerzetten. Juridisch is het een grijs gebied: realistisch, maar van een plek die niet bestaat. We hebben daarom gekozen om niet te twijfelen. Elk gegenereerd beeld draagt rechtsonder een klein label "AI-beeld", en in de footer staat dat beelden van projecten nooit door AI worden gegenereerd. Screenshots van opgeleverd werk zijn altijd echt.
Dezelfde regel hanteren we bij klanten voor wie we AI inzetten. Genereren we productbeelden, blogillustraties of social posts, dan bouwen we het label in het proces in, zodat niemand het achteraf hoeft te onthouden. Een gegenereerde tekst gaat pas online nadat iemand hem heeft gelezen en goedgekeurd, zodat de redactionele verantwoordelijkheid bij een mens ligt.
Praktische checklist
- Inventariseer welke beelden, video's en teksten op je site en social media met AI zijn gemaakt sinds 2 augustus 2026.
- Beoordeel per beeld: zou iemand dit voor echt kunnen aanzien? Zo ja, label het.
- Zet het label in of direct bij het beeld, klein maar leesbaar, in elke taal van je site.
- Laat AI-teksten altijd door een mens controleren voordat ze online gaan en leg dat vast in je werkwijze.
- Vermeld bij een chatbot dat het een AI is.
- Leg je keuzes vast, zodat je kunt laten zien waarom iets wel of niet is gelabeld.
Een kanttekening
Dit artikel is geen juridisch advies. De AI Act is nieuw, de praktijkcode is vrijwillig en toezichthouders moeten de eerste zaken nog beoordelen. Twijfel je over een specifiek geval, vraag het dan aan een jurist die de verordening kent. Wat je vandaag al kunt doen, is eenvoudig: wees open over wat AI heeft gemaakt. Dat is niet alleen de wet, het is ook gewoon netjes naar je bezoekers.
